Καλούμαστε νά μελετήσουμε τή διδασκαλία του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά διότι σ’ αὐτήν σώζεται ἡ ἐμπειρία τῆς Ἐκκλησίας. Ὁ Ἅγιος βίωσε μέσαστήν ὕπαρξή του τόν Θεό. Ὑπερασπίστηκε αὐτό τό βίωμα σθεναρά. Ὑπερασπίστηκε τό δικαίωμα καί τή δυνατότητα πού ἔχει ὁ ταπεινός ἄνθρωπος νά γνωρίζει, νά κοινωνεῖ, νά ἀπολαμβάνει τόν ἄπειρο καί ὑπερτέλειο Θεό μέσ’ ἀπό τίς ἄκτιστες ἐνέργειες τῆς θείας χάρης. Ὑπερασπίστηκε τήν ἀδιάψευστη ἐμπειρία τῆς ἐπίσκεψης τοῦ Θεοῦ στό ὑπαρξιακό σπίτι τοῦ ἀνθρώπου.

Σήμερα εἴδαμε στό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα τῆς ἡμέρας τόν Ἰησοῦ νά εἰσέρχεται στήν Καπερναούμ καί νά πηγαίνει σέ κάποιο σπίτι. «Εἰς οἶκόνἐστι» σημειώνει ὁ Εὐαγγελιστής Μᾶρκος, γιά νά μᾶς πεῖ ὅτι ὁ Κύριος θέλει νά ἐπισκέπτεται τόν ἄνθρωπο στή φωλιά του, στήν ἑστία του, στόν τόπο τῆς ἀνάπαυσης καί τῆς θαλπωρῆς. Ὁ Θεός θέλει νά ἐπισκέπτεται τόν ἄνθρωπο στήν ἀφετηρία του, ἐκεῖ ἀπ’ ὅπου ὅλα ξεκινοῦν καί ὅλα τακτοποιοῦνται. Ἔρχεται πάντοτε ὁ Χριστός στό σπίτι μας καί κτυπάει τήν πόρτα, γιά νά Τόν φιλοξενήσουμε. Δέν ἔρχεται μόνο στό σπίτι πού κτίσαμε μέ τοῦβλα καί τσιμέντο οὔτε μόνο στό σπίτι, ὅπως τό καταλαβαίνουμε μέ τήν ἔννοια τῆς οἰκογένειας. Ἔρχεται στό σπίτι τοῦ προσώπου. Ἔρχεται στό προσωπικό σπίτι τῆς ὕπαρξής μας. Αὐτή εἶναι ἡ πιό σημαντική ἐπίσκεψη πού κάνει. Δέν κουράζεται νά ἐπισκέπτεται τόν καθένα ξεχωριστά. Δέν κουράζεται νά κτυπάει τήν ἐξώπορτα τῆς κάθε ψυχῆς καί νά περιμένει μέ ὑπομονή νά Τόν καλέσουμε στά ἐνδότερα τοῦ ἑαυτοῦ μας. Ὁ Θεάνθρωπος Λυτρωτής θέλει νά Τοῦ ἐπιτρέψουμε νά κυβερνάει καί τό ἐξωτερικό σπιτικό, δηλαδή τήν οἰκογένειά μας, ἀλλά κυρίως θέλει νά βασιλεύει στό ἐσωτερικό σπιτικό, δηλαδή στήν αἰώνια ψυχή μας.

Ἡ πραγματοποίηση αὐτοῦτοῦ θελήματος τοῦ Θεοῦ προϋποθέτει τή δική μας συγκατάβαση καί ἐλευθερία. Ὁ ἱερός Παλαμᾶς διδάσκει ὅτι ἡ συγκατάθεση στήν εἴσοδο τοῦ Θεοῦ ἐντός τοῦ ἀνθρώπου δέ δίνεται μέ τά λόγιαἀλλά μέ τόν ἐπίπονο πνευματικό ἀγώνα τῆς κάθαρσης καί τοῦ φωτισμοῦ. Εἶναι θρίαμβος γιά τόν ἄνθρωπο νά μπορεῖ νά φιλοξενήσει τόν Θεό μέσα του. Κανένα ἄλλο πλάσμα δέν ἔχει αὐτή τή δυνατότητα οὔτε ἀκόμη καί οἱ ἄγγελοι τοῦ οὐρανοῦ. Γιά νά τό πετύχει, ὅμως, πρέπει νά ξεριζώσει ἀπό τό θέλημά του τό μικρόβιο τοῦ ἐγωισμοῦ καί νά καθαρίσει τόν ἐσωτερικό του χῶρο ἀπό τή βρωμιά τῆς ἁμαρτίας. Ἐδῶ συνίσταται καί τό νόημα τῆς νηστείας. Δέν νηστεύουμε γιά νά γίνουμε «καλά παιδιά». Νηστεύουμε γιά νά καθαρίσουμε τό ἐσωτερικό μας δῶμα ἀπό βρωμιές καί ἐξαρτήσεις, νά ἐλευθερώσουμε τόν ἐσωτερικό μας χῶρο ἀπό τά περιττά, γιά νά χωρέσει μέσα μας ὁ ἀπέραντος Θεός. Νηστεύουμε γιά νά γίνουμε οἰκοδεσπότες τοῦ Θεοῦ. Ἀγωνιζόμαστε πνευματικά, γιά νά δείξουμε ὅτι ὁ πόθος μας γιά Ἐκεῖνον δέν εἶναι ἁπλῶς ἕνα συναίσθημα. Ὁ πόθοςγιά Ἐκεῖνον εἶναι τρόπος ζωῆς καί πάθος ἀδυσώπητο. Πολεμοῦμε τά πάθη ἀπό πάθος γιά τόν Χριστό. Ποθοῦμε Ἐκεῖνον πού πρῶτος μᾶς πόθησε. Ἔχουμε τή δυνατότητα, χάρη στήν ἀγάπη Του, νά Τόν κατεβάσουμε ἀπό τά σύννεφα τῆς ἰδεολογίας, τῆς φιλοσοφίας καί τοῦ ἰδεατοῦ. Νά Τόν κάνουμε συγκάτοικο τῆς ὕπαρξής μας.

Αὐτή ἡ συνάντηση Θεοῦ καί ἀνθρώπου πραγματοποιεῖται σέ τρία ἐπίπεδα. Πρῶτον, στήν ἄσκηση, δεύτερον, στήν προσευχή καί τρίτον, στήν ἀγάπη. Μέ τήν ἄσκηση πολεμοῦμε κάθε μορφή καί ἐκδήλωση τοῦ κακοῦ. Ἀντιστεκόμαστε σέ ὅ,τι μᾶς χωρίζει ἀπό τόν Θεό. Ἀρνούμαστε κάθε συμβιβασμό μέ τήν ἁμαρτία. Ἀγωνιζόμαστε νά ἐπιτύχουμε τό ἀγαθό. Προσπαθοῦμε νά μένουμε ταπεινοί, νά ἀποφεύγουμε τά περιττά, νά καλλιεργούμαστε μέ τή μελέτη, νά γνωριζόμαστε περισσότερο μέ τόν Χριστό, νά διψᾶμε γιά τόν ἁγιασμό ἀπό τά μυστήρια. Μέ τήν προσευχή ἀνοίγουμε τήν πόρτα τοῦ ἑαυτοῦ μας καί προσκαλοῦμε τόν Ἰησοῦ νά εἰσέλθει. Τόν κάνουμε συνομιλητή, φίλο καί συνοδοιπόρο. Μέ τήν προσευχή προσλαμβάνουμε τή χάρη καί τόν φωτισμό τοῦ Θεοῦ. Στόν Οὐράνιο Ἐπισκέπτη τῆς ψυχῆς χαρίζουμε τίς σκέψεις, τά συναισθήματα, τίς ἐπιθυμίες καί τή βούλησή μας. Σάν εὐγενικοί οἰκοδεσπότες Τόν κερνᾶμε τούς καρπούς τῆς μικρῆς ἄσκησης πού κάνουμε. Τόν φιλοξενοῦμε στόν ἐσωτερικό οἶκο, γιά νά Τόν εὐχαριστήσουμε καί νά Τοῦ ἀναθέσουμε ὁλόκληρη τήν πορεία μας. Τέλος, μέ τήν ἀγάπη συναντοῦμε τόν Θεό στό πρόσωπο τῶν διπλανῶν μας. Ἡ ἄσκηση καί ἡ προσευχή μένουν ἀτελέσφορες, ἐάν δέν ἐπισφραγίζονται ἀπό τήν ἀγάπη. Ὁ Κύριος ἔρχεται στό σπίτι τῆς ψυχῆς μέ τήν ἄσκηση καί συνομιλεῖ μαζί μας μέ τήν προσευχή. Ἐάν, ὅμως, δέν βρεῖ τήν ἀγάπη, τότε φεύγει. Φεύγει, διότι δέν μπορεῖ ὁ Θεός τῆς ἀγάπης νά κατοικήσει μέσα σ’ ἕναν ἄνθρωπο πού δέν ἔχει ἀγάπη. Ἀγάπη σημαίνει νά συγχωροῦμε καί νά προσφέρουμε. Νά συγχωροῦμε ὅσους μᾶς πίκραναν καί νά προσφέρουμε βοήθεια καί ἐλεημοσύνη στούς ἀναγκεμένους τῆς ζωῆς.

Σήμερα ὁ Κύριος «εἰς οἶκόν ἐστι» στήν Καπερναούμ. Ὁ ἑορτάζων Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς δίνει τό σύνθημα ὅτι ὁ Χριστός μπορεῖ καί θέλει νά εἶναι στόν οἶκο τῆς ὕπαρξης κάθε ἀνθρώπου. Μακάρι νά ἀξιωθοῦμε νά Τόν φιλοξενήσουμε μέ τήν ἄσκηση, τήν προσευχή καί τήν ἀγάπη. Ἔτσι θά φτάσουμε στή φώτιση καί στή θέωση. Αὐτά εἶναι τά δῶρα τῆς φιλοξενίας τοῦ Ἰησοῦ μέσα μας καί ταυτόχρονα εἶναι ὁ σκοπός τῆς ζωῆς μας.

I.M.Δ