Στην πρώτη εβδομάδα της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής, η Εκκλησία μας εισάγει στη σιωπή, στη νηστεία και στη συντριβή. Οι ακολουθίες γίνονται πιο λιτές, οι ύμνοι πιο κατανυκτικοί, η καρδιά πιο ευάλωτη. Και μέσα σε αυτό το κλίμα, τελούμε την πρώτη Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων, ενώ τιμούμε την Α΄ και Β΄ Εύρεση της Τιμίας Κεφαλής του Ιωάννη του Βαπτιστή.Δεν είναι τυχαία αυτή η συνάντηση.

Η Προηγιασμένη είναι λειτουργία σιωπής και προσμονής. Δεν τελείται αναίμακτη θυσία εκείνη τη στιγμή· κοινωνούμε Σώμα και Αίμα που έχουν προηγουμένως αγιασθεί. Όλα είναι πιο ήσυχα, πιο εσωτερικά, πιο σταυρικά. Και μέσα σε αυτή τη σιωπή στέκεται ο Πρόδρομος – η φωνή της ερήμου.

Ο Ιωάννης ο Βαπτιστής ήταν ο άνθρωπος της ερήμου, της νηστείας, της αλήθειας. Δεν χάιδεψε αυτιά, δεν υπολόγισε κόστος. Έσκυψε μπροστά στον Χριστό και ύψωσε φωνή μπροστά στην αμαρτία. Η κεφαλή του έπεσε για την αλήθεια. Όμως η Εκκλησία σήμερα μάς θυμίζει ότι αυτή η κεφαλή δεν χάθηκε· ευρέθη. Και ευρέθη δύο φορές.

Τι σημαίνει αυτό για εμάς στην αρχή της Σαρακοστής;Σημαίνει ότι η φωνή της μετανοίας δεν σιωπά οριστικά. Μπορεί να την θάψουμε κάτω από  συνήθειες, πάθη, αμέλεια. Μπορεί να την καλύψει ο θόρυβος του κόσμου. Αλλά η χάρη του Θεού την ανασύρει ξανά. Όπως η τιμία κεφαλή ανεσύρθη από τη γη, έτσι και η συνείδησή μας καλείται να αναστηθεί από την αδράνεια.

Στην πρώτη Προηγιασμένη, όταν ψάλλεται «Φῶς Χριστοῦ φαίνει πᾶσι», το φως αυτό φωτίζει και την έρημο της καρδιάς μας. Εκεί όπου ακούγεται – αν θέλουμε – η φωνή: «Μετανοεῖτε».

Ο Πρόδρομος δείχνει τον Χριστό. Δεν κρατά τον λαό κοντά του· τον οδηγεί πέρα από τον εαυτό του. Αυτή είναι η αληθινή νηστεία: να μικραίνει το “εγώ” και να μεγαλώνει ο Χριστός μέσα μας. «Ἐκεῖνον δεῖ αὐξάνειν, ἐμὲ δὲ ἐλαττοῦσθαι».

Η πρώτη εβδομάδα της Σαρακοστής είναι αυστηρή. Το σώμα πεινά. Η ψυχή κουράζεται. Οι ακολουθίες είναι πυκνές. Όμως μέσα σε αυτήν την πνευματική κόπωση, ο Θεός μάς επισκέπτεται με λεπτότητα. Η Προηγιασμένη είναι θεία παρηγοριά. Δεν είναι θρίαμβος· είναι μυστική κοινωνία. Όπως μυστικά βρέθηκε η κεφαλή του Προδρόμου, έτσι μυστικά βρίσκει ο Χριστός την καρδιά που ταπεινώνεται.

Αδελφοί μου, ας ζητήσουμε αυτές τις ημέρες να “ευρεθεί” μέσα μας ο χαμένος ζήλος, η χαμένη καθαρότητα, η χαμένη τόλμη της αλήθειας. Να βρεθεί πάλι η φωνή που λέει: «Κύριε, ελέησόν με».

Η Σαρακοστή δεν είναι πένθος χωρίς ελπίδα. Είναι πορεία προς το Πάσχα. Και ο Πρόδρομος, ακόμη και με την κομμένη κεφαλή του, συνεχίζει να δείχνει την Ανάσταση.

Ας μπούμε, λοιπόν, στην έρημο με εμπιστοσύνη. Ας αφήσουμε τον Χριστό να φωτίσει τα σκοτάδια μας. Και ας κρατήσουμε ζωντανή τη φωνή του Προδρόμου μέσα μας, ώστε όταν έρθει το Άγιο Πάσχα, να μη βρούμε απλώς ένα άδειο Μνήμα, αλλά μια καρδιά ανακαινισμένη.

Δ.Τ.Θ