Αδελφοί μου αγαπητοί,

βρισκόμαστε μπροστά σε ένα ξεχωριστό και ιερό κατώφλι της εκκλησιαστικής ζωής. Το Ψυχοσάββατο πριν από την Πεντηκοστή, η Κυριακή της Πεντηκοστής και η εορτή του Αγίου Πνεύματος αποτελούν ένα ενιαίο λατρευτικό τριήμερο, μία μυσταγωγική πορεία της Εκκλησίας από τη μνήμη των κεκοιμημένων στην πληρότητα της ζωής του Παναγίου Πνεύματος.Η Εκκλησία δεν τοποθετεί τυχαία το Ψυχοσάββατο πριν από την Πεντηκοστή. Πριν γονατίσουμε για να δεχθούμε τη χάρη του Παρακλήτου, πριν ψάλλουμε το «Είδομεν το φως το αληθινόν», πριν γίνουμε κοινωνοί της πνευματικής ανακαινίσεως, ανοίγει η αγκαλιά της Εκκλησίας για όλους. Για ζώντες και κεκοιμημένους. Για γνωστούς και αγνώστους. Για εκείνους που έφυγαν ειρηνικά και για εκείνους που χάθηκαν μέσα στον πόνο, στη λήθη, στην αδικία της ιστορίας.

Το Ψυχοσάββατο είναι ημέρα αγάπης. Είναι η ημέρα που η Εκκλησία αποδεικνύει ότι ο θάνατος δεν διακόπτει την κοινωνία των προσώπων. Μέσα στη Θεία Λειτουργία δεν υπάρχουν χωρισμένοι άνθρωποι. Υπάρχει μία Εκκλησία. Η στρατευόμενη και η θριαμβεύουσα. Οι άνθρωποι που αγωνίζονται ακόμη στη γη και οι άνθρωποι που αναπαύονται «ἐν χώρᾳ ζώντων».Η προσευχή για τους κεκοιμημένους δεν είναι έθιμο συναισθηματικό ούτε απλή ανάμνηση. Είναι πράξη πίστεως στην Ανάσταση. Είναι ομολογία ότι ο Χριστός «θανάτῳ θάνατον πατήσας» άνοιξε δρόμο ζωής που δεν τελειώνει στον τάφο.Γι’ αυτό και φέρνουμε κόλλυβα. Ο σπόρος του σιταριού που πέφτει στη γη και μοιάζει να χάνεται, αλλά μέσα από τη φθορά γεννά νέα ζωή, γίνεται εικόνα του ανθρώπου που σπέρνεται στη γη και ανασταίνεται μέσα στη δόξα του Θεού.Η Εκκλησία λοιπόν προσεύχεται για όλους, διότι το Άγιο Πνεύμα είναι «ὁ πανταχοῦ παρών καὶ τὰ πάντα πληρῶν». Δεν υπάρχει σημείο όπου να μην μπορεί να φθάσει η χάρη Του. Δεν υπάρχει σκοτάδι που να μην μπορεί να φωτίσει.Και έπειτα έρχεται η μεγάλη ημέρα της Πεντηκοστής.Οι Απόστολοι βρίσκονται συγκεντρωμένοι «ὁμοθυμαδόν». Φοβισμένοι ακόμη. Κλεισμένοι. Αδύναμοι ανθρώπινα. Και ξαφνικά ακούγεται «ήχος ως φερομένης πνοής βιαίας». Πύρινες γλώσσες κατέρχονται πάνω τους. Το Άγιο Πνεύμα μεταμορφώνει ψαράδες σε Αποστόλους, ανθρώπους απλούς σε κήρυκες της Οικουμένης.

Η Πεντηκοστή είναι τα γενέθλια της Εκκλησίας. Δεν είναι ανάμνηση ενός παρελθόντος θαύματος. Είναι η διαρκής παρουσία του Θεού μέσα στον κόσμο. Η Εκκλησία ζει επειδή αναπνέει το Άγιο Πνεύμα. Κάθε Θεία Λειτουργία είναι μία νέα Πεντηκοστή. Κάθε Μυστήριο είναι ενέργεια του Παρακλήτου. Κάθε αληθινή μετάνοια, κάθε δάκρυ προσευχής, κάθε πράξη αγάπης είναι καρπός του Αγίου Πνεύματος.Στον σύγχρονο κόσμο της απομονώσεως, της εσωτερικής ερήμου και της πνευματικής συγχύσεως, ο άνθρωπος διψά για νόημα, για παρηγοριά, για αλήθεια. Έχει πληροφορίες αλλά όχι σοφία. Επικοινωνία αλλά όχι κοινωνία. Ταχύτητα αλλά όχι ειρήνη. Και μέσα σε αυτή την κόπωση της εποχής, η Εκκλησία υψώνει την προσευχή:

«Βασιλεῦ οὐράνιε, Παράκλητε, τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας, ἐλθέ καὶ σκήνωσον ἐν ἡμῖν».Το Άγιο Πνεύμα δεν έρχεται απλώς να βελτιώσει τον άνθρωπο. Έρχεται να τον αναγεννήσει. Να μεταβάλει τον φόβο σε πίστη, την απόγνωση σε ελπίδα, τη μοναξιά σε κοινωνία, τον εγωισμό σε αγάπη.Και την επόμενη ημέρα, στη Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος, η Εκκλησία τιμά ιδιαιτέρως το τρίτο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος. Όχι ως μία αφηρημένη δύναμη, αλλά ως πρόσωπο ζωντανό και ενεργό. Το Άγιο Πνεύμα είναι εκείνο που αγιάζει τον κόσμο. Που εμπνέει τους Προφήτες. Που ενδυναμώνει τους Μάρτυρες. Που φωτίζει τους Πατέρες. Που καθιστά τους Αγίους «κατοικητήρια της χάριτος».Χωρίς το Άγιο Πνεύμα η πίστη γίνεται ιδεολογία. Η λατρεία γίνεται τυπικότητα. Η θεολογία γίνεται διανόηση χωρίς ζωή. Με το Άγιο Πνεύμα όμως ακόμη και ο πιο απλός άνθρωπος μπορεί να γίνει φορέας ουρανού.

Γι’ αυτό αυτό το τριήμερο δεν είναι απλώς μία σειρά εορτών. Είναι πρόσκληση ζωής.Το Ψυχοσάββατο μας διδάσκει ότι κανείς δεν λησμονείται μέσα στην αγάπη του Θεού.Η Πεντηκοστή μας αποκαλύπτει ότι ο Θεός κατοικεί ανάμεσα στους ανθρώπους.Η εορτή του Αγίου Πνεύματος μας καλεί να γίνουμε ναοί της χάριτος.

Ας ανοίξουμε λοιπόν την καρδιά μας.Ας μνημονεύσουμε με αγάπη τους κεκοιμημένους μας.Ας ζητήσουμε αληθινή μετάνοια και φωτισμό.Ας αφήσουμε τον Παράκλητο να ανακαινίσει την ύπαρξή μας.Διότι η Εκκλησία δεν είναι μουσείο αναμνήσεων· είναι η ζωντανή Πεντηκοστή του κόσμου.Και ο άνθρωπος δεν πλάστηκε για τον θάνατο, αλλά για να γίνει κοινωνός της αιώνιας ζωής, μέσα στο φως της Αγίας Τριάδος.

Δ.Τ.Θ