Η Εκκλησία μας σήμερα μάς εισάγει σε ένα διπλό μυστήριο. Από τη μία πλευρά, ανοίγει το Τριώδιο με την παραβολή του Τελώνου και του Φαρισαίου· από την άλλη, μας καλεί το βράδυ να αγρυπνήσουμε για την εορτή της Υπαπαντής του Κυρίου. Δεν πρόκειται για μία απλή ημερολογιακή σύμπτωση, αλλά για μία βαθιά παιδαγωγία της Εκκλησίας, η οποία γνωρίζει πότε και πώς να μας μιλήσει στην καρδιά.Το Τριώδιο δεν αρχίζει με νηστεία, ούτε με αυστηρό αγώνα, αλλά με αποκάλυψη της σωστής στάσης του ανθρώπου απέναντι στον Θεό. Ο Φαρισαίος και ο Τελώνης δεν διαφέρουν μόνο στα έργα, αλλά κυρίως στον τρόπο που στέκονται ενώπιον του Θεού. Ο Φαρισαίος στέκεται αυτάρκης, βέβαιος για τον εαυτό του, γεμάτος από σύγκριση και αυτοδικαίωση. Ο Τελώνης στέκεται μακριά, όχι από φόβο, αλλά από επίγνωση· γνωρίζει ποιος είναι και σε Ποιον απευθύνεται.

Αυτή η στάση της ταπεινώσεως δεν είναι ψυχολογική αδυναμία, αλλά θεολογική αλήθεια. Ο άνθρωπος δεν σώζεται επειδή παρουσιάζει έργα, αλλά επειδή ανοίγει χώρο στον Θεό να ενεργήσει μέσα του. Και αυτό είναι το πρώτο μάθημα του Τριωδίου: πριν από κάθε άσκηση, προηγείται η συντριβή της καρδιάς.Ακριβώς αυτήν την αλήθεια μάς αποκαλύπτει σήμερα και η εορτή της Υπαπαντής. Ο Χριστός, σαράντα ημερών βρέφος, εισέρχεται στον Ναό, όχι ως Κριτής, αλλά ως προσφερόμενος. Ο Νόμος, που ο ίδιος έδωσε, γίνεται ο δρόμος της ταπείνωσής Του. Ο Δημιουργός του Ναού εισέρχεται ως ένας από τους πολλούς, χωρίς θόρυβο, χωρίς αξίωση, χωρίς επιβολή.

Η Υπαπαντή είναι η εορτή της συνάντησης. Δεν είναι απλώς η παρουσίαση του Χριστού στον Ναό, αλλά η φανέρωση του τρόπου με τον οποίο ο Θεός συναντά τον άνθρωπο: μέσα στην απλότητα, στη σιωπή και στην υπακοή. Και αυτός που Τον αναγνωρίζει δεν είναι κάποιος ισχυρός ή μορφωμένος, αλλά ένας γέροντας, ο Συμεών, που περίμενε με υπομονή και πίστη.Ο Συμεών κρατά στην αγκαλιά του Αυτόν που κρατά ολόκληρη την κτίση. Και όμως δεν σκανδαλίζεται από τη μικρότητα του Θεού, γιατί έχει μάθει να βλέπει με τα μάτια της καρδιάς. Γι’ αυτό και μπορεί να πει: «Νῦν ἀπολύεις τὸν δοῦλόν σου, Δέσποτα». Η συνάντηση με τον Χριστό φέρνει ειρήνη και πληρότητα, όχι επειδή λύνονται όλα τα προβλήματα, αλλά επειδή ο άνθρωπος βρίσκει το νόημα της ζωής του.Εδώ συναντώνται βαθιά το Τριώδιο και η Υπαπαντή. Ο Τελώνης και ο Συμεών έχουν κοινό τόπο: την ταπείνωση και την αλήθεια. Ο ένας δεν τολμά να σηκώσει τα μάτια του, ο άλλος τολμά να κρατήσει τον Θεό στην αγκαλιά του. Και οι δύο, όμως, έχουν καθαρή καρδιά, απαλλαγμένη από αυτοδικαίωση.

Η Εκκλησία μάς λέει σήμερα: αν θέλεις να πορευθείς προς το Πάσχα, μάθε πρώτα πώς να συναντάς τον Χριστό. Όχι με αξιώσεις, όχι με συγκρίσεις, όχι με τυπικότητα, αλλά με μετάνοια και εμπιστοσύνη. Το Τριώδιο δεν είναι περίοδος ενοχής, αλλά περίοδος θεραπείας. Και η Υπαπαντή μας δείχνει ότι αυτή η θεραπεία δεν είναι απρόσωπη· έχει όνομα και πρόσωπο: τον Χριστό.

Αδελφοί μου, απόψε στην αγρυπνία, κρατάμε κι εμείς τον Χριστό όχι με τα χέρια μας, αλλά με την καρδιά μας. Και Τον κρατάμε σωστά μόνο όταν έχουμε προηγουμένως μάθει να στεκόμαστε σαν τον Τελώνη: χωρίς επίδειξη, χωρίς έπαρση, χωρίς φόβο, αλλά με αλήθεια.Ας γίνει λοιπόν η αρχή του Τριωδίου μία αρχή συνάντησης.Και ας γίνει η Υπαπαντή όχι απλώς εορτή, αλλά τρόπος ζωής: να αφήνουμε τον Θεό να έρχεται σε εμάς όπως θέλει Εκείνος, και όχι όπως θα θέλαμε εμείς.Τότε, και για μας, ο δρόμος προς το Πάσχα θα γίνει δρόμος φωτός.

Δημ.Τζαφέρης Θεολόγος

Λαμπαδάριος Ιερού μας Ναού