Σήμερα η Εκκλησία μας τιμά τέσσερις μορφές που μοιάζουν να είναι τέσσερις λαμπρές φλόγες της ίδιας αγάπης προς τον Χριστό· την Αγία Σοφία και τις τρεις θυγατέρες της, την Πίστη, την Ελπίδα και την Αγάπη. Τέσσερις γυναίκες που έζησαν στα χρόνια του αυτοκράτορα Αδριανού και σφράγισαν την πίστη τους στον Χριστό με το αίμα τους. Και τα ονόματα των τριών παιδιών δεν είναι τυχαία. Είναι τα τρία μεγάλα δώρα που μένουν αιώνια στην ψυχή του χριστιανού, όπως μας λέγει ο Απόστολος Παύλος: «Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα· μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη». Η Αγία Σοφία είχε χηρέψει και ήλθε στη Ρώμη μαζί με τις τρεις κόρες της. Εκεί έγινε γνωστή η χριστιανική τους πίστη και οι τέσσερις γυναίκες οδηγήθηκαν μπροστά στον αυτοκράτορα. Η μητέρα απομονώθηκε και πρώτες οδηγήθηκαν μπροστά στον άρχοντα οι τρεις μικρές κόρες.

Πρώτη η δωδεκάχρονη Πίστη. Ο Αδριανός προσπάθησε να την παρασύρει με υποσχέσεις, με τιμές, με ανέσεις, με όλα εκείνα που ο κόσμος θεωρεί πολύτιμα. Εκείνη όμως γνώριζε ότι υπάρχει κάτι πολυτιμότερο από τη ζωή αυτή: ο Χριστός. Και μέσα στην παιδική της ηλικία έκρυβε μια ανδρεία που θαύμαζε ολόκληρη η Εκκλησία. Η Πίστη δεν ήταν απλώς ένα όνομα. Έγινε τρόπος υπάρξεως. Έγινε η δύναμη με την οποία ο άνθρωπος μπορεί να πει, όπως ο Απόστολος Παύλος: «Ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός».

Και η Πίστη μαρτύρησε.Ύστερα ήρθε η δεκάχρονη Ελπίδα. Και όταν προσπάθησαν να την φοβίσουν μπροστά στα βασανιστήρια, εκείνη δεν στηρίχθηκε στη δύναμη του εαυτού της. Στήριξε την καρδιά της στον ζωντανό Θεό. «Ἠλπίκαμεν ἐπὶ Θεῷ ζῶντι». Η χριστιανική ελπίδα δεν είναι μια αόριστη αισιοδοξία ότι όλα θα πάνε καλά. Είναι η βεβαιότητα ότι, ακόμη και όταν όλα γύρω μας σκοτεινιάζουν, ο Θεός δεν εγκαταλείπει τον άνθρωπο.

Και η Ελπίδα μαρτύρησε.Τελευταία παρουσιάστηκε η εννιάχρονη Αγάπη. Ένα μικρό παιδί, αλλά με μια καρδιά που είχε χωρέσει μέσα της τον Χριστό. Η ζωή της ήταν στραμμένη «εἰς τὴν ἀγάπην τοῦ Θεοῦ καὶ εἰς τὴν ὑπομονὴν τοῦ Χριστοῦ». Και η Αγάπη, όπως και οι αδελφές της, έμεινε πιστή μέχρι τέλους.

Και η Αγάπη μαρτύρησε.Τότε έμεινε μόνη η μητέρα τους, η Σοφία. Μπορούμε να φανταστούμε τον πόνο της. Είχε δει τα τρία παιδιά της να οδηγούνται στον θάνατο. Και όμως η Εκκλησία δεν την παρουσιάζει ως μια γυναίκα που νικήθηκε από την απελπισία. Η Σοφία στέκεται μπροστά μας ως μητέρα που παρέδωσε τα παιδιά της στον Θεό. Ενταφίασε τις θυγατέρες της και έμεινε τρεις ημέρες κοντά στους τάφους τους, προσευχόμενη.

Και εκεί, δίπλα στα παιδιά της, παρέδωσε και η ίδια την ψυχή της στον Θεό.Αυτό είναι το συγκλονιστικό μήνυμα του σημερινού Συναξαρίου. Η Αγία Σοφία και οι τρεις θυγατέρες της δεν μας μιλούν μόνο για ένα μαρτύριο που συνέβη πριν από αιώνες. Μας μιλούν για το πώς μπορεί να γίνει ολόκληρη η ζωή του ανθρώπου χριστιανική.

Γιατί τι είναι η Σοφία χωρίς την Πίστη; Και τι είναι η Πίστη χωρίς την Ελπίδα; Και τι είναι η Πίστη και η Ελπίδα χωρίς την Αγάπη;Η Σοφία γίνεται καρποφόρα όταν γεννά μέσα μας την Πίστη. Η Πίστη μάς κρατά όρθιους όταν έρχονται οι δοκιμασίες. Η Ελπίδα μάς σηκώνει όταν πέφτουμε. Και η Αγάπη ολοκληρώνει τον άνθρωπο, επειδή μας ενώνει με τον ίδιο τον Θεό, ο οποίος «ἀγάπη ἐστίν».

Γι' αυτό και τα ονόματα των τεσσάρων Αγίων μοιάζουν σαν μια πνευματική πορεία. Η Σοφία οδηγεί στην Πίστη, η Πίστη γεννά την Ελπίδα και η Ελπίδα ολοκληρώνεται στην Αγάπη. Και πάνω από όλα βρίσκεται ο Χριστός.

Αδελφοί μου, εμείς ίσως δεν καλούμαστε σήμερα να μαρτυρήσουμε με το αίμα μας. Καλούμαστε όμως να μαρτυρούμε καθημερινά με τη ζωή μας. Να έχουμε Πίστη όταν όλα φαίνονται αδύνατα. Να έχουμε Ελπίδα όταν ο δρόμος γίνεται δύσκολος. Να έχουμε Αγάπη όταν ο άλλος μάς πληγώνει. Να μη ντρεπόμαστε για τον Χριστό μέσα σε έναν κόσμο που πολλές φορές θέλει να Τον απομακρύνει από τη ζωή μας.

Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη δυσκολία του δικού μας μαρτυρίου. Δεν είναι πάντοτε ένας διωγμός φανερός. Μπορεί να είναι η καθημερινή μάχη με την αδιαφορία, τον εγωισμό, την πικρία, τη φιλαυτία, την απελπισία. Είναι να κρατήσουμε μέσα μας αναμμένο το μικρό καντήλι της πίστεως όταν γύρω μας φυσούν δυνατοί άνεμοι.

Οι τρεις μικρές Αγίες μάς διδάσκουν ότι η ηλικία δεν είναι εμπόδιο για την αγιότητα. Δεν έγιναν μεγάλες επειδή έζησαν πολλά χρόνια. Έγιναν μεγάλες επειδή έδωσαν ολόκληρη την καρδιά τους στον Χριστό.

Και η Αγία Σοφία μάς διδάσκει κάτι ακόμη βαθύτερο: ότι η μητρική αγάπη μπορεί να γίνει προσευχή και προσφορά. Δεν κράτησε τις κόρες της μόνο για τον εαυτό της. Τις ανέθρεψε ώστε να ανήκουν στον Θεό. Και όταν ήρθε η ώρα της δοκιμασίας, τις παρέδωσε στα χέρια Εκείνου στον οποίο είχε εμπιστευθεί ολόκληρη τη ζωή της.

Σήμερα, λοιπόν, ας ζητήσουμε από την Αγία Σοφία να μας χαρίσει τη σοφία που δεν βρίσκεται μόνο στα βιβλία και στις ανθρώπινες γνώσεις, αλλά στη γνώση του Θεού. Από την Αγία Πίστη να μας χαρίσει σταθερότητα. Από την Αγία Ελπίδα να μας χαρίσει δύναμη στις θλίψεις. Και από την Αγία Αγάπη να μας μάθει να αγαπούμε τον Θεό και τον άνθρωπο χωρίς ιδιοτέλεια.Γιατί στο τέλος, όπως λέγει ο Απόστολος, «μέvει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη». Και από αυτά τα τρία, «μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη».

Ας είναι, λοιπόν, η σημερινή εορτή μια πρόσκληση να κοιτάξουμε μέσα στην καρδιά μας και να αναρωτηθούμε: Έχω ακόμη Πίστη; Έχω ακόμη Ελπίδα; Έχω ακόμη Αγάπη; Και αν κάτι από αυτά έχει λιγοστέψει, ας μην απελπισθούμε. Ας γονατίσουμε μπροστά στον Χριστό και ας Του πούμε απλά: «Κύριε, αύξησον ἡμῖν τὴν πίστιν». Και Εκείνος που δέχθηκε το αίμα των τριών μικρών μαρτύρων και την προσευχή της Αγίας Σοφίας, ας ανάψει και μέσα στη δική μας ψυχή τη φλόγα της Πίστεως, της Ελπίδας και της Αγάπης.

Δ.Τ.Θ