Αρχική » Επίκαιρα κείμενα

Μέσα στην ιερή κατανυκτική ατμόσφαιρα της Προηγιασμένης Θείας Λειτουργίας αλλα και σε κάθε Θεία Λειτουργία, η Εκκλησία θέτει στα χείλη μας ως προετοιμασία απο την Ακολουθία της Θείας μεταλήψεως ευχές βαθιάς μετανοίας και ταπεινώσεως. Οι ευχές αυτές δεν είναι ανώνυμες· ανήκουν σε Μεγαλους Πατέρες της Εκκλησίας που τρόπος ζωής τους ήταν η Κοινωνία με τον Ιησου Χριστό. Και αυτό δεν είναι τυπική πληροφορία· είναι πνευματική σφραγίδα.Αρχίζοντας με τις ευχές του Μεγάλου Βασιλείου ο οποίος ηταν ασκητής, ποιμένας, θεολόγος και λειτουργός του Υψίστου, δεν γράφει ως θεωρητικός· γράφει ως άνθρωπος που έζησε τη μετάνοια, τη νηστεία, την ελεημοσύνη, την ποιμαντική αγωνία. Όταν λοιπόν μας διδάσκει πώς να προετοιμαζόμαστε για τη Θεία Μετάληψη, μας παραδίδει βίωμα Εκκλησίας.
Πρώτα μάς διδάσκει ποιον πλησιάζουμε:«Δέσποτα Κύριε Ιησού Χριστέ, η πηγή της ζωής και της αθανασίας…».Η προετοιμασία δεν αρχίζει από εμάς· αρχίζει από τη θεογνωσία. Αν δεν κατανοήσουμε ότι πλησιάζουμε τον Δημιουργό του παντός, τον Εσταυρωμένο και Αναστάντα, τότε η Μετάληψη καταντά συνήθεια. Στη ζωή μας συχνά εξοικειωνόμαστε με τα ιερά· ο Άγιος μάς επαναφέρει στο δέος.Έπειτα μάς διδάσκει την αλήθεια της αυτογνωσίας:
«Ήμαρτον εις τον ουρανόν και ενώπιόν Σου».Δεν υπάρχει πνευματική ζωή χωρίς προσωπική ευθύνη. Στον σύγχρονο κόσμο μάθαμε να μεταθέτουμε ευθύνες: στην κοινωνία, στις συνθήκες, στους άλλους. Ο Μέγας Βασίλειος μάς μαθαίνει να λέμε «εγώ». Εγώ παρέβην. Εγώ δεν υπήκουσα. Αυτή η παραδοχή συντρίβει τον εγωισμό και ανοίγει χώρο στη Χάρη.
Στη συνέχεια όμως αποκαλύπτει το πιο παρηγορητικό μήνυμα:Ο Θεός «ου βούλεται τον θάνατον του αμαρτωλού».Στα πλαίσια της Προηγιασμένης, όπου κυριαρχεί το πένθος, ο Άγιος δεν μας αφήνει στην απελπισία. Η μετάνοια δεν είναι ψυχολογική ενοχή· είναι επιστροφή σε Πατέρα που περιμένει. Αυτό αλλάζει και τη δική μας καθημερινότητα. Όταν πέφτουμε, δεν μένουμε κάτω. Σηκωνόμαστε. Η ελπίδα είναι θεολογική αρετή.
Ιδιαίτερα συγκλονιστική είναι η φράση: «Δέξαι καμέ ως την Πόρνην, ως τον Ληστήν, ως τον Τελώνην, ως τον Άσωτον». Ο Άγιος μάς διδάσκει να μην συγκρίνουμε τον εαυτό μας με τους άλλους, αλλά με το έλεος του Θεού. Στη ζωή μας συχνά κρίνουμε, καταδικάζουμε, υψώνουμε εσωτερικά τείχη. Η ευχή αυτή γκρεμίζει κάθε υπεροψία. Όποιος ζητά να γίνει δεκτός ως ο Άσωτος, δεν μπορεί να απορρίπτει τον αδελφό του.
Ένα ακόμη βαθύτατο μήνυμα είναι ο φόβος της αναξίας κοινωνίας: «Μη εις κρίμα μοι γένοιτο η μετάληψις…». Εδώ ο Μέγας Βασίλειος μάς εισάγει στη σοβαρότητα του Μυστηρίου. Η Θεία Κοινωνία είναι φωτιά. Φωτίζει και θερμαίνει, αλλά και κατακαίει την αμετανοησία. Στη σύγχρονη πραγματικότητα της ρουτίνας, της επιφανειακής σχέσης με την Εκκλησία, η ευχή μάς καλεί σε συνειδητή προετοιμασία: εξομολόγηση, συγχώρηση, ειρήνη με τους ανθρώπους, αγώνα κατά των παθών.
Στη δεύτερη ευχή ο Άγιος γίνεται ακόμη πιο πρακτικός: Ζητά τα Άγια να γίνουν «ίασις, κάθαρσις, φωτισμός, φυλακτήριον». Να πώς συνδέεται το Μυστήριο με την καθημερινή ζωή. – Ίαση: θεραπεία των εσωτερικών τραυμάτων. – Κάθαρση: απελευθέρωση από ρυπαρούς λογισμούς. – Φωτισμός: διάκριση στις αποφάσεις μας. – Φυλακτήριο: προστασία από πονηρές ενέργειες και επιρροές.
Η Θεία Μετάληψη, όπως τη βιώνει ο Μέγας Βασίλειος, δεν τελειώνει στο «Αμήν». Συνεχίζεται στο σπίτι, στην εργασία, στις σχέσεις μας. Γίνεται διόρθωση βίου, αύξηση αρετής, κοινωνία Αγίου Πνεύματος.Μέσα λοιπόν στην Προηγιασμένη, όπου κοινωνούμε τον ήδη Προηγιασμένο Άρτο μέσα σε ατμόσφαιρα νηστείας και σιωπής, οι ευχές του Αγίου μάς οδηγούν σε τρία στάδια:ταπείνωση – ελπίδα – μεταμόρφωση ζωής.
Αν ζήσουμε έτσι την προετοιμασία, τότε η Μετάληψη δεν θα είναι απλή θρησκευτική πράξη. Θα είναι ένωση με τον Χριστό. Θα είναι κατοίκηση του Θεού μέσα μας. Και τότε θα μπορούμε να πούμε, όχι θεωρητικά αλλά υπαρξιακά, ότι «εν εμοί μένει, καγώ εν Αυτώ».Αυτή είναι η διδασκαλία του Μεγάλου Πατέρα. Αυτή είναι η πρόσκληση της Εκκλησίας στην αγία αυτή περίοδο.
|