«Ο φίλος του Νυμφίου και η οδός της μετανοίας» Η Εκκλησία, με σοφία πνευματική και λειτουργική ακρίβεια, την επομένη της μεγάλης εορτής των Θεοφανείων, στρέφει το βλέμμα της στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο. Δεν είναι απλώς μια ιστορική συνέχεια των γεγονότων του Ιορδάνη· είναι θεολογική αναγκαιότητα. Διότι εκεί όπου αποκαλύπτεται ο Χριστός, εκεί φανερώνεται και ο ρόλος του ανθρώπου που ετοιμάζει, διακονεί και υποχωρεί.

Ο Ιωάννης δεν στέκεται στο κέντρο της εορτής, αλλά στο κατώφλι της. Είναι φωνή, όχι λόγος· είναι δάκτυλος, όχι φως· είναι φίλος του Νυμφίου, όχι ο Νυμφίος. Και ακριβώς σε αυτή την εκούσια αφάνεια αποκαλύπτεται το μέγεθος της αγιότητάς του. «Ἐκεῖνον δεῖ αὐξάνειν, ἐμὲ δὲ ἐλαττοῦσθαι». Στον Ιορδάνη ποταμό, ο Πρόδρομος στέκεται ανάμεσα σε δύο κόσμους: τον παλαιό άνθρωπο που βαπτίζεται «εἰς μετάνοιαν» και τον νέο άνθρωπο που γεννιέται «ἐξ ὕδατος καὶ Πνεύματος». Ο ίδιος δεν ανήκει πια ούτε στον έναν ούτε στον άλλον· είναι το σύνορο. Εκείνος που δείχνει τον Χριστό και αμέσως αποσύρεται.

Το μήνυμα του Αγίου Ιωάννου δεν είναι απλώς ηθικό· είναι βαθύτατα θεολογικό. Η μετάνοια που κηρύττει δεν είναι ενοχική αυτοκατηγορία, αλλά άνοιγμα χώρου μέσα μας για να φανερωθεί ο Θεός. Είναι η εκκένωση του «εγώ», ώστε να χωρέσει το «Σὺ εἶ ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός». Σε έναν κόσμο που διδάσκει την αυτοπροβολή, την αυτάρκεια και την επιβεβαίωση, ο Άγιος Ιωάννης προβάλλει ως αντί-σύμβολο: άνθρωπος της ερήμου, λιτός, ασυμβίβαστος, ελεύθερος από την ανάγκη της αποδοχής. Μας θυμίζει ότι η αλήθεια του Θεού δεν γεννιέται στα παλάτια, αλλά στις ερήμους της καρδιάς· όχι στον θόρυβο, αλλά στη σιωπή· όχι στην ισχύ, αλλά στη μαρτυρία.

Η παρουσία του Προδρόμου μετά τα Θεοφάνεια μας καλεί να αναρωτηθούμε: Τι κάνουμε εμείς με τη φανέρωση του Θεού στη ζωή μας; Μένουμε απλοί θεατές του φωτός ή γινόμαστε δρόμος για να περάσει; Κρατάμε τον Χριστό για τον εαυτό μας ή Τον δείχνουμε, όπως ο Ιωάννης, λέγοντας: «Ἴδε ὁ Ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ»; Ο Άγιος Ιωάννης δεν ζητά να τον ακολουθήσουμε ως πρόσωπο, αλλά ως στάση ζωής: να ετοιμάζουμε οδό Κυρίου μέσα στην καθημερινότητα, να βαπτίζουμε τις σχέσεις μας με αλήθεια και ταπείνωση, να γινόμαστε μαρτυρία χωρίς θόρυβο, φως χωρίς ιδιοκτησία. Έτσι, η εορτή του δεν είναι απλώς ανάμνηση ενός μεγάλου προφήτη, αλλά πρόσκληση σε προσωπική ευθύνη. Να γίνουμε κι εμείς, στον δικό μας Ιορδάνη, φωνές που δείχνουν τον Λόγο, άνθρωποι που δεν κρατούν το φως, αλλά το παραδίδουν στον κόσμο.

Δημήτριος Τζαφέρης Θεολόγος

Λαμπάδάριος Ιερού μας Ναού