Υπάρχουν άγιοι που τους συναντάς όχι μέσα από βιβλία, αλλά μέσα από πληγές. Άγιοι που δεν τους μαθαίνεις, αλλά τους νιώθεις. Ο Άγιος Εφραίμ της Νέας Μάκρης είναι ένας τέτοιος άγιος. Δεν έρχεται με επιβολή· έρχεται με σιωπή. Δεν ζητά να τον θαυμάσεις· ζητά να σταθείς λίγο και να ακούσεις. Η ζωή του δεν είναι απλώς μια αφήγηση του παρελθόντος· είναι καθρέφτης της δικής μας αγωνίας, της δικής μας πίστης, της δικής μας αντοχής.Ο Άγιος Εφραίμ γεννήθηκε περί το 1384 μ.Χ., σε χρόνια σκοτεινά και αβέβαια για το Γένος και την Εκκλησία. Από νεαρή ηλικία προσήλθε στη μοναχική πολιτεία και εγκαταβίωσε στη Μονή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου στο όρος των Αμώμων, στη σημερινή Νέα Μάκρη. Εκεί εκάρη μοναχός και αργότερα χειροτονήθηκε ιερεύς.Το 1425 μ.Χ., η περιοχή λεηλατήθηκε από Τούρκους κατακτητές. Η Μονή καταστράφηκε και οι μοναχοί σφαγιάστηκαν. Ο Άγιος Εφραίμ συνελήφθη και κρατήθηκε αιχμάλωτος επί οκτώ μήνες. Από τις 14 Σεπτεμβρίου 1425 έως τις 5 Μαΐου 1426 υπέστη φρικτά βασανιστήρια: ξυλοδαρμούς, εξευτελισμούς, δεσίματα, πείνα, απειλές. Του ζητήθηκε να αρνηθεί τον Χριστό. Δεν αρνήθηκε. Δεν φώναξε. Δεν διαπραγματεύτηκε. Έμεινε πιστός, όχι με λόγια αλλά με το σώμα του. Στις 5 Μαΐου 1426 βρήκε μαρτυρικό θάνατο, αφού τον κρέμασαν ανάποδα σε δέντρο και τον θανάτωσαν με φρικτό τρόπο. Το αίμα του πότισε τη γη και το σώμα του έμεινε άταφο, ξεχασμένο, σιωπηλό.

Αν σταθούμε λίγο βαθύτερα στο μαρτύριο του Αγίου Εφραίμ, θα δούμε ότι δεν πρόκειται μόνο για το μαρτύριο του αίματος, όσο συγκλονιστικό κι αν είναι αυτό. Ο Άγιος Εφραίμ πρώτα απ’ όλα έλαβε το μαρτύριο του Αγίου Βαπτίσματος. Έζησε ως βαπτισμένος χριστιανός συνεπής, πιστός και ακέραιος. Και αυτό από μόνο του είναι μαρτύριο. Διότι κάθε ζωή βαπτισμένου που παραμένει πιστή στο Ευαγγέλιο είναι μαρτυρική, ακόμη και σήμερα, στην εποχή της φαινομενικής θρησκευτικής ελευθερίας και των δικαιωμάτων. Πόσο μάλλον στην εποχή σκοτεινή και ζοφερή στην οποία έζησε ο Άγιος, όπου η πίστη κόστιζε αίμα.Ο Άγιος Εφραίμ επέλεξε εκουσίως και ένα δεύτερο, βαθύτερο μαρτύριο: το μαρτύριο της συνειδήσεως, τον μοναχισμό. Έναν δρόμο που δεν επιβάλλεται από κανέναν εξωτερικό διωγμό, αλλά γεννιέται από την ελεύθερη απόφαση της καρδιάς να θυσιαστεί ο άνθρωπος ολοκληρωτικά υπέρ Χριστού. Ο μοναχισμός δεν είναι φυγή· είναι σταυρός χωρίς χειροκροτήματα, μαρτύριο χωρίς θεατές. Και αυτό το μαρτύριο ο Άγιος το βάδισε με επίγνωση και ελευθερία.

Και επάνω σε αυτό το μαρτύριο, προστέθηκε και το μαρτύριο της ἱερωσύνης. Διότι η αγία ἱερωσύνη δεν είναι τιμή αλλά θυσία υπέρ πάντων. Είναι εκούσια προσφορά ζωής, με αντάλλαγμα διωγμούς, συκοφαντίες, πειρασμούς, δοκιμασίες και μοναξιά. Ο ιερέας, κατά τον λόγο του Κυρίου, αποδέχεται να είναι «μισούμενος υπό πάντων» για το όνομα του Χριστού. Και ο Άγιος Εφραίμ έζησε αυτή την ιερωσύνη όχι θεωρητικά, αλλά μέχρι τέλους, μέχρι το αίμα.Και έτσι, ο Θεός τον αξίωσε και του μαρτυρίου του αίματος, υπέρ πίστεως, με τρόπο φρικτό και απάνθρωπο. Όμως μέσα από αυτό το μαρτύριο υπέρ Χριστού, αξιώθηκε και του μαρτυρίου υπέρ Πατρίδος, καθώς ανήκει στη χορεία εκείνων των αγίων που πότισαν με το αίμα τους το δένδρο της Ρωμιοσύνης, το δένδρο της ελευθερίας και της πίστης του Γένους.Και όμως, το μαρτύριό του δεν τελείωσε εκεί. Ο Άγιος Εφραίμ έλαβε και το μαρτύριο της αφάνειας. Για αιώνες έμεινε άγνωστος, σιωπηλός, θαμμένος στη γη και στη λήθη. Και ακόμη και μετά τη θαυμαστή φανέρωση της αγιότητάς του, ως νεοφανής άγιος, δοκίμασε το μαρτύριο της αμφισβήτησης, της δυσπιστίας και της αμφιβολίας από ανθρώπους ολιγόπιστους. Ένα μαρτύριο λεπτό, σιωπηλό, αλλά εξίσου επώδυνο.Ο Άγιος Εφραίμ δεν είναι άγιος του παρελθόντος. Είναι άγιος της εποχής μας. Γιατί η εποχή μας γνωρίζει καλά την αφάνεια, την αδικία, τον πόνο που δεν φαίνεται. Πολλοί σήμερα ζουν την εκκλησιαστική διακονία, την προσφορά και την πίστη χωρίς αναγνώριση, χωρίς ασφάλεια, πολλές φορές μέσα σε παρεξήγηση και μοναξιά. Ο Άγιος μας δείχνει ότι ο Θεός εργάζεται και στο σκοτάδι. Ότι η ἱερωσύνη, ως ζωή δοσμένη στον Θεό, δεν μετριέται με επιτυχίες αλλά με πιστότητα. Ότι τίποτα δεν χάνεται όταν προσφέρεται επάνω στον σταυρό της αγάπης.

Αδελφοί μου, ο Άγιος Εφραίμ μάς καλεί να μη φοβηθούμε την αφάνεια, να μη σκανδαλιστούμε από τη σιωπή του Θεού, να μη χάσουμε το νόημα της ιερής κλήσης της ζωής μας — όποια κι αν είναι αυτή. Γιατί έρχεται ώρα που ο Θεός αποκαλύπτει τα κρυμμένα, δικαιώνει τους ταπεινούς και μετατρέπει το μαρτύριο σε φως Αναστάσεως. Και τότε καταλαβαίνουμε ότι οι άγιοι δεν έφυγαν ποτέ. Απλώς περιμένουν να είμαστε έτοιμοι να τους ακούσουμε.

Δημ.Τζαφέρης Θεολόγος

Λαμπαδάριος Ιερού μας Ναού