Ό ίερεύς ήτανε «παππούλης» και ή μοναχή «καλογρίτσα», ενώ τής χριστιανικής Κινήσεως «πατέρες και διδάσκαλοι» και οί γυναίκες «δεσποινίδες». Πνευματικός άνθρωπος θεωρείτο ό μορφωμένος καί όχι ό προσευχόμενος. Τό κήρυγμα με θαύματα Αγίων ήτανε παρωχημένων έποχών καλογερικό φιάσκο.

Ό παπάς λειτουργεί με τό ρολόι στήν άγια Τράπεζα, μή τυχόν ή απόλυση λάβη χώρα μετά τήν ώρισμένη ώρα. Τό άντίδωρο τό δίνει τό παγκάρι καί όχι ή δεξιά χείρα τού παπά. Τό άγιασμένο στασίδι στήν ’Ορθόδοξη ’Εκκλησία άντικαταστάθηκε μέ τό κάθισμα.

Ό πρώτος τού έκκλησιάσματος έδινε τό σύνθημα πότε θά πρέπει νά είναι όρθιοι καί πότε καθήμενοι. Χάθηκε ό αύθορμητισμός στήν Λειτουργία καί ή ρέουσα εύλάβεια, ή καρδιακή συνάντηση τού πιστού μέ τον Θεό, καί γίνονται όλα μέ τον νού. Ό νούς πια λέγει πότε ίστάμεθα καί πότε καθήμεθα στήν έκκλησία.

Καί, τό φοβερώτερο άπ’ όλα, ύπάρχουν ιερείς πού σφογγίζουν τήν λα­βίδα, γιά νά μή μεταφερθοΰν μικρόβια στο στόμα(!), τό όποιο στήν σημερινή έποχή, δυστυχώς, είναι τό πιο μαγαρισμένο μέλος τού σώματος τού άνθρώπου. Τό παραδοσιακό κόλλυβο άντικαταστάθηκε στά κοιμητήρια μέ έδέσματα καί σοκολατάκια.

Οί κωδωνοκρουσίες ό κόσμος άπαιτεί νά περιοριστούνε, γιά νά μήν ένοχλήται ό έργαζόμενος στον ύπνο του. Οί βαπτίσεις γίνονται σέ έλάχιστο νερό, γιά νά μή κοπιάζη ό νεωκόρος στήν μεταφορά τής κολυμβήθρας. Στις κηδείες αφαιρέθηκαν οί μακαρισμοί, νά μή «σιτέψη» ό πεθαμένος. Τα καντήλια άνάβουν μέ ήλεκτρικό, γιά νά μή χρίσουμε τήν έκκλησία μέ λάδια.

Ό πολυέλεος έχασε τό ταπεινό φώς τού κεριού καί τού λαδιού καί κάνει φωταψία σαλονιού. Της νοικοκυράς τά χέρια δεν άγιάζονται πιά, ζυμώνον­τας πρόσφορο, άρτοκλασίες, κόλλυβα ^- όλα αύτά τά έχει πλού­σια ό φούρνος καί συμφέρει. «Γυναικούλα» αυτή πού ζυμώνει τα πρόσφορα και πάει λάδι καί κερί στην έκκλησία καί «γιαγιά» αύτή πού φτιάχνει κόλλυβα.

Κι όλα αύτά, γιατί δυστυχώς στην ζωή τής Εκκλησίας μπήκε ή βολή, ή εύκολία, πράγμα τό όποιο φοβερά καταπολεμήθηκε άπό τούς Κολλυβάδες Όσιους.

Γρηγόριος Ιερομόναχος Κουβαρίτης